13 zabaw i aktywności na Dzień Wróbla
Dla dzieci w wieku 4–8 lat
Co roku 20 marca obchodzimy Światowy Dzień Wróbla. Ale wróbel nie potrzebuje specjalnej okazji, żeby stać się bohaterem zajęć – wystarczy wyjść za próg i popatrzeć.
Poniżej znajdziesz 13 aktywności dla dzieci w wieku 4–8 lat: obserwacje terenowe, zabawy ruchowe, prace plastyczne i ćwiczenia językowe. Każda aktywność jest oznaczona źródłem, z którego została zaczerpnięta.
W terenie
Obserwacje, zabawy na zewnątrz, aktywności przy karmniku lub w parku
Policz wróble przy karmniku
Zatrzymaj się przy karmniku lub ławce w parku i przez 10 minut obserwuj, ile wróbli się pojawia. Dziecko liczy ptaki i zaznacza je na kartce – jedną kreseczką za każdego wróbla.
Potrzebne: kartka, ołówek, karmnik lub park z wróblami
Starsze dzieci mogą odróżniać samce (szara czapeczka, czarny śliniak) od samic (szarobrązowe, bez plam) i zapisywać je w dwóch kolumnach.
Wróbel czy mazurek? Gra detektywistyczna
Przed wyjściem pokaż dziecku zdjęcia wróbla domowego i mazurka (wydruk lub telefon). Jedna wskazówka do zapamiętania: mazurek ma kasztanową czapeczkę i czarną plamę na białym policzku, u obu płci.
Na spacerze zadanie brzmi: znaleźć ptaka i spróbować określić – wróbel czy mazurek?
Potrzebne: zdjęcia obu gatunków (można wydrukować z Wikimedia Commons)
Narysuj ogród przyjazny wróblowi
Najpierw spacer: popatrz razem z dzieckiem, gdzie siedzą wróble – w krzewach, pod daszkiem, przy śmietnikach? Porozmawiaj o tym, czego potrzebuje ptak w mieście: jedzenia, wody, miejsca na gniazdo, krzewów jako schronienia.
Po powrocie dziecko rysuje swój wymarzony ogród lub balkon, który byłby przyjazny dla wróbla. Co w nim umieści?
Potrzebne: kartka A4, kredki lub mazaki
Taniec wróbli – zabawa ruchowa na świeżym powietrzu
Opcjonalnie: dzieci dostają opaski na głowę z sylwetą wróbla (można wyciąć z kartonu i skleić taśmą). Na sygnał „leci!" – biegają z rozpostartymi rękami. Na sygnał „siada!" – kucają i naśladują dziobanie.
Potrzebne (opcjonalnie): karton, nożyczki, taśma klejąca lub zszywacz
Kąpiel piaskowa – eksperyment na podwórku
Wróble tarzają się w piasku – to ich sposób na pozbywanie się pasożytów. Stwórzcie razem z dzieckiem „wannę kąpielową dla wróbla": płytka miska lub stara blacha wypełniona suchym, drobnym piaskiem, postawiona w słonecznym miejscu.
Obserwujcie przez kilka dni, czy wróble ją znajdą.
Potrzebne: płytka miska lub pojemnik, suchy piasek
Wycieczka z listą kontrolną – czego wróbel potrzebuje do życia?
Przed wyjściem narysujcie razem (lub wydrukujcie ilustracje): jedzenie (karmnik, ziarna na ziemi), woda (kałuża, poidło), schronienie (krzew, szczelina w murze, budka), gniazdo (materiał do budowy – słomki, sierść).
Na spacerze zaznaczajcie, co uda się zaobserwować.
Potrzebne: wydrukowana lub narysowana lista, ołówek
W domu lub w sali
Prace plastyczne, zabawy językowe, ćwiczenia ruchowe i zadania z kartą pracy
Ptaszki do gniazd – zabawa ruchowo-orientacyjna
Na podłodze rozkładamy kółka – każde to gniazdo jednego wróbelka. Dzieci biegają, machają rękami i ćwierkają. Gdy muzyka milknie lub na znak prowadzącego – każde dziecko wraca do swojego gniazda.
Wariant trudniejszy: jedno kółko mniej niż jest dzieci. Kto nie zdążył? Ten wróbel zostaje bez gniazda!
Potrzebne: kółka z papieru lub szarfa czy inny symbol gniazda
Zmarznięty czy wesoły? Zabawa naśladowcza
Prowadzący mówi: „Zmarzł ptaszek!" – dzieci kulą się, przykucają, marszczą twarz z zimna. Na hasło „Wesoły ptaszek!" – prostują się, machają rękami jak skrzydłami, ćwierkają.
Można rozbudować: „głodny ptaszek" (dziobanie), „senny ptaszek" (przysiady z zamkniętymi oczami), „przestraszony ptaszek" (bezruch).
Potrzebne: nic – tylko głos prowadzącego
Koloruj i wycinaj – zbiorowy karmnik
Każde dziecko koloruje sylwetę wróbla, wycina ją i nakleja na wspólny arkusz z narysowanym karmnikiem. Na koniec grupowe liczenie: ile wróbli przyleciało do naszego karmnika?
Praca zostaje zawieszona w sali lub w kąciku przyrodniczym.
Potrzebne: wydrukowane sylwety wróbla, kredki, nożyczki, klej, duży arkusz szarego lub brązowego papieru
Kim jestem?
Każde dziecko losuje emblemat z wizerunkiem ptaka miejskiego: wróbel, szpak, sroka, kaczka krzyżówka, gawron, grzywacz. Prowadzący opisuje każdy gatunek (np. wróbel: szara czapeczka u samca; sroka: czarno-białe upierzenie i długi ogon).
Dzieci, które wylosowały tego samego ptaka, łączą się w grupy – tworzą wspólne „gniazdo". Następnie każda grupa opowiada o swoim ptaku pozostałym odpowiadając na pytanie: kim jesteśmy?
Potrzebne: wydrukowane ilustracje/zdjęcia ptaków (po jednym na dziecko)
Przysłowia o wróblu – co to znaczy?
Czytamy razem polskie przysłowia z wróblem i rozmawiamy o tym, co znaczą:
- Lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu.
- Starego wróbla na plewy nie złapiesz.
- Plotka wyleci wróblem, a powróci wołem.
- Strzelać z armaty do wróbla.
Starsze dzieci mogą narysować jedno przysłowie – dosłownie lub metaforycznie.
Potrzebne: lista przysłów (wydruk lub tablice), kredki
Wiersz o wróbelku – słuchamy i rozmawiamy
Czytamy wiersz K.I. Gałczyńskiego O wróbelku (1947) lub wierszyk z głośnym ćwierkaniem. Po wysłuchaniu kilka pytań:
- Gdzie odleciały inne ptaki?
- Dlaczego wróbel został?
- Co zrobimy dla wróbla?
Można też wspólnie nauczyć się naśladować dźwięk „ćwir-ćwir" i wykonać go chórem po każdym przeczytanym wersie.
Potrzebne: tekst wiersza (wydruk lub ekran)
Karta pracy: znajdź wróbla wśród ptaków
Na karcie pracy (do samodzielnego przygotowania lub wydruku) dziecko:
- otacza kółkiem wszystkie wróble ukryte między innymi ptakami,
- koloruje wróbla według opisu (szara czapeczka, brązowy grzbiet, białe policzki),
- łączy linią słowa: dziobanie – karmnik – gniazdo – ćwierkanie z odpowiednimi obrazkami.
Potrzebne: karta pracy, kredki, ołówek. Gotowe karty pracy do pobrania: Kreatywnym Okiem – darmowa karta pracy na Dzień Wróbla