Internet jest pełen wiedzy, ale także pełen bzdur. Odróżnianie jednego od drugiego to niełatwa sztuka. Nie pomaga fakt, że nie uczyli tego w szkole…
Drugim problemem jest skomplikowanie naukowego języka. Nawet jeśli temat nas bardzo interesuje, zgłębianie go z pomocą artykułów naukowych może być torturą. Nie mówiąc o tym, że dla wielu tematów literatura dostępna jest głównie po angielsku.
Dokładnie tak jest z nietoperzami. Zacznę od opowiedzenia Ci własnej historii…
⏰ Czas czytania: 4 minuty
Zainteresowałam się nietoperzami trochę przypadkiem, ale ten przypadek przerodził się w wieloletnie hobby. Choć mam odpowiednie podstawy tematu, bo skończyłam studia w zakresie nauk przyrodniczych, nie jestem biolożką. Nie spędziłam setek godzin w terenie i laboratoriach bezpośrednio badając przedmiot mojego zainteresowania. Musiałam się wszystkiego nauczyć sama korzystając z ogólnodostępnych źródeł. Dlatego przetestowałam na własnej skórze bolesną prawdę: jeśli chcesz się interesować nietoperzami*, musisz światu wydrzeć z gardła tę wiedzę, bo Ci jej na talerzu nie poda.
I musisz doskonale znać angielski.
*właściwie w miejsce nietoperzy możesz wstawić prawie dowolny temat w biologii.
Postaram Ci się tutaj podać kilka źródeł, z których możesz skorzystać, jeśli i Ciebie ten temat interesuje.
Książki o nietoperzach
Z książkami na o nietoperzach na polskim rynku nie jest łatwo.
Imponującego spisu literatury wraz z komentarzem dokonał Marek Kowalski z Towarzystwa Przyrodniczego Bocian. Artykuł ma już 15 lat, więc nie obejmuje współczesnych pozycji. Ja nie znalazłam ich jednak zbyt wiele, zwłaszcza w formie dostępnej dla przeciętnego czytelnika.
Pokażę więc pozycje, które znajdują się w mojej biblioteczce:
The Secret Lives of Bats: My Adventures with the World’s Most Misunderstood Mammals
autor: Merlin Tuttle
Naukowa autobiografia amerykańskiego badacza, który odegrał bardzo ważną rolę w badaniu nietoperzy oraz kształtowania ich pozytywnego wizerunku w opinii publicznej. Pełna przygód rodem z Indiany Jones’a — bohater jest nieustraszonym i zdeterminowanym eksploratorem, który niejednokrotnie ryzykuje życiem, aby sfotografować rzadkie i zagrożone gatunki. To też opowieść o życiu i zwyczajach najbardziej niezwykłych gatunków nietoperzy z całego świata.
![]("https://www.enbook.pl/media/catalog/product/cache/ff4e41229d97c7e3ce113a77e998071b/9/7/9780544815599.jpg)
Bats: An Illustrated Guide to All Species
autorka: Marianne Taylor, fotografie: Merlin Tuttle
Ta książka jest atlasem nietoperzy z setkami barwnych, pięknie wydrukowanych fotografii — portretów różnych gatunków z całego świata.
Nietoperze Polski
autorzy: Mateusz Ciechanowski, Konrad Sachanowicz
Książka o krajowych gatunkach nietoperzy, która doczekała się już kilku aktualizacji. Zaczyna się obszernym wstępem, z którego można się dowiedzieć o anatomii, zachowaniu i zwyczajach krajowych nietoperzy. W drugiej części szczegółowo opisuje poszczególne gatunki.
Nietoperze Europy i Afryki północno-zachodniej
autorzy: Christian Dietz , Nill Dietmar, Otto Helversen
Publikacja podobna w formie do „Nietoperzy Polski”, jednak zawierająca znacznie więcej gatunków, które występują również w Europie Południowej i Zachodniej, a także w Afryce.
Strony internetowe z wiedzą o nietoperzach
Tym, którzy chcieliby zgłębić temat nietoperzy bez kupowania książek, polecam strony internetowe:
Po polsku
Strona Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Nietoperzy. Można wierzyć na słowo, że wiedzą, co mówią. Znajdziecie tam aktualności ze świata nauki i projektów chroniących nietoperze, a także bazę wiedzy o tym, jak ze znalezionymi nietoperzami prawidłowo postępować. Tutaj też znajdziecie kontakty do specjalistów, gdybyście mieli problem wymagający uwagi.
Strona Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra”. Na stronie znajdziecie informacje o różnych gatunkach zwierząt, w tym o nietoperzach. W aktualnościach publikowane są artykuły informacyjne dotyczące ciekawych działań, projektów czy porady związane z ochroną nietoperzy.
Grupa ptaki i nietoperze w budynkach
To dobre miejsce na Facebooku, aby zadać specjalistom pytanie o znalezionych w pobliżu gatunkach. Nietoperze zamieszkują Twój strych lub piwnicę? Znalazłeś rannego nietoperza? Wyślij zdjęcie, a w ciągu kilku godzin dostaniesz odpowiedź i propozycję postępowania.
Na stronie Towarzystwa Przyrodniczego „Bocian” znajdziecie informacje o krajowych gatunkach nietoperzy, ich budowie anatomicznej, ochronie i monitoringu, a także pogłębiony opis interesującej literatury.
Po angielsku
Strona towarzystwa Bat Conservation International założonego w 1982 roku w Stanach Zjednoczonych przez Merlina Tuttle. Znajdziecie tam informacje o działaniach tej organizacji, a także liczne artykuły opisujące nietoperze jako grupę ssaków, a także gatunki Ameryki Północnej.
Strona towarzystwa Bat Conservation Trust działającego od 1999 roku w Zjednoczonym Królestwie. Na ich stronie znajdują się napisane bardzo przystępnym językiem artykuły, które pomagają zapoznać się z biologią i zachowaniem nietoperzy. Na uwagę zasługują też liczne poradniki związane np. z remontami budynków, które zamieszkiwane są przez nietoperze.
O nietoperzach dla dzieci
Nietoperze są bardzo interesujące dla dzieci. Trochę tajemnicze, trochę straszne, trochę gotyckie, trochę wampiryczne, halloweenowe i po prostu cool. Niestety niewiele jest książek i artykułów o nietoperzach dedykowanych dzieciom (w języku angielskim jest trochę lepiej, ale wciąż mizernie).
Z czeluści internetu wydobyłam takie oto materiały:
Margolcia i Miś o nietoperzu:
Odcinek programu telewizyjnego dla dzieci “Margolcia i Miś zapraszają dziś” dedykowany nietoperzowi. Program ukazywał się w latach 2014-2019, a archiwalne odcinki są dostępne na TVP VOD. Odcinek pod linkiem można obejrzeć za darmo (z reklamami). Ma 15 minut długości. Mi podobają się bardzo wierszowane zagadki serwowane przez Margolcię 🙂
Margolcia i Miś zapraszają dziś: Nietoperz – dla dzieci, Oglądaj na TVP VOD
Poznaj zwierza nietoperza:
To przewodnik w formacie pdf, który zawiera informacje o nietoperzach oraz ich ochronie (często na przykładzie Gminy Brenna, która jest wydawcą publikacji). Z publikacją można się zapoznać, gdyż jest redagowana przez specjalistów, jednak nie jest napisana językiem przystępnym dla młodszych dzieci. Polecam ją raczej jako pomoc dla nauczyciela czy edukatora.
Stellaluna:
Jeśli uczycie się angielskiego, możecie posłuchać audio-wydania tej bajki o młodej nietoperzycy imieniem Stellaluna. To bardzo lubiana książeczka w Stanach Zjednoczonych. Można spróbować ją kupić w księgarniach z literaturą obcojęzyczną, albo korzystać z opracowań internetowych, takich jak to:
Nietoperz Nocek na tropie dnia:
To książeczka logopedyczna dla dzieci w wieku 4-5 lat. Ma na celu ćwiczenie wymowy, a nie przekazywanie wiedzy o nietoperzach, ale dla najmłodszego miłośnika nietoperzy może być dobrym prezentem.
Nietoperz Nocek na tropie dnia. Logopedyczna gimnastyka buzi i języka
Nietoperz Leon:
Książka, która otrzymała kilka pozytywnych recenzji na stronie Lubimy Czytać, niestety trudna jest do znalezienia w wersji drukowanej. Możecie spróbować zaś wersji audio (płatny audiobook).
