⏰ Czas czytania: 4 minuty
Pewnie trafiłeś tu, bo po Twoim mieszkaniu właśnie lata nietoperz. A może znalazłeś go na klatce schodowej albo na elewacji? Zanim zaczniesz panikować i krzyczeć albo chaotycznie ganiać za biednym zwierzęciem, uspokój się i poczytaj.
Nietoperz w domu to dość rzadkie zjawisko. Te zwierzęta przeważnie unikają kontaktu z ludźmi. Jednak czasem zdarza się, że nietoperze wlatują do budynków i mieszkań. Co w takiej sytuacji zrobić? Czy coś Ci zagraża? Jak pomóc zagubionemu nocnemu lotnikowi? Ten artykuł pokazuje krok po kroku, co zrobić, aby bezpiecznie dla obydwu stron zwrócić nietoperza naturalnemu środowisku.
Nietoperz w domu? Skąd się tam wziął?
Niektóre gatunki nietoperzy zamieszkują budynki! Najczęściej jednak wybierają małe schronienia (szczeliny, miejsca pod elementami elewacji, odstające dachówki) albo nieużytkowe poddasza. Zazwyczaj nie zapuszczają się do zamieszkanych pomieszczeń, ale…
Może się zdarzyć, że nietoperz (zwłaszcza młody) popełni błąd i w poszukiwaniu bezpiecznej kryjówki wciśnie się do mieszkania przez uchylone okno lub inne otwory (np. przewody wentylacyjne czy kominowe). Najczęściej zdarza się to jesienią — wtedy wiele nietoperzy migruje pomiędzy letnimi a zimowymi kryjówkami, a po drodze znajduje schronienia przejściowe. Mogą nimi być klatki schodowe, piwnice… a nawet skrzynki liczników, framugi okien, zakamarki balkonów i tarasów…
Czy nietoperz może zaatakować?
Nietoperze nie atakują ludzi! Ryzyko ugryzienia występuje wtedy, gdy chwycimy nietoperza gołymi rękami. Wtedy na pewno będzie próbował się bronić za pomocą dostępnych sobie narzędzi (czyli zębów). Nietoperz, który lata po pokoju, siedzi na ścianie czy na podłodze nie podleci do człowieka umyślnie, aby go ugryźć. Będzie próbował Cię odstraszyć, wydając syczące i trzeszczące dźwięki, ale krzywdy Ci nie zrobi. Zachowaj spokój.
Jeśli chcesz, możesz dowiedzieć się więcej o najpopularniejszych obawach związanych z nietoperzami (sprawdź, czy są prawdziwe). Jeśli boisz się wścieklizny, przeczytaj ten artykuł. Jeśli zastanawiasz się, czy odchody nietoperzy są szkodliwe, przeczytaj także ten artykuł.
Co zrobić, gdy nietoperz wleci do domu? Instrukcja krok po kroku.
Nie musisz, a nawet nie powinieneś łapać nietoperza (zresztą nie jest to wcale takie proste). Najpierw pozwól mu znaleźć wyjście. Jeśli to się nie uda, przejdź przez kolejne kroki.
Krok 1: Zachowaj spokój.
Gdy zauważysz nietoperza w swoim domu, najważniejsze to zachować spokój. Zwierzę się zgubiło, więc to dla niego stresująca sytuacja. Może to być również stresująca (lub ekscytująca) rzecz dla Twoich domowników, zwłaszcza dzieci — postaraj się nie wywoływać dodatkowego zamieszania swoim zachowaniem. W tym artykule możesz sprawdzić, czy powszechne obawy związane z nietoperzami są uzasadnione:
Sprawdź, czy powszechne obawy związane z nietoperzami są uzasadnione.
Krok 2: Otwórz szeroko okna, zamknij drzwi i wyjdź z pomieszczenia.
W pomieszczeniu, w którym znajduje się nietoperz, szeroko otwórz wszystkie okna. Jeśli są na nich firanki czy zasłony — odsłoń je.
Zwierzę powinno samo znaleźć drogę ucieczki. Nie stój na środku pokoju, bo w ten sposób mu nie pomagasz. Najlepiej zgaś światło, wyjdź oraz zamknij za sobą drzwi. Gdy wrócisz za jakiś czas, najprawdopodobniej już go tam nie będzie. Jeżeli koniecznie chcesz się upewnić, że wyleciał — zostań w pomieszczeniu, ale stój przy ścianie i nie zagradzaj mu drogi ucieczki.
Krok 3: Co zrobić, jeśli nietoperz nie chce sam wylecieć?
Może się zdarzyć, że zamiast szukać okna, nietoperz wyląduje na ścianie, meblu czy na podłodze.
Jako kryjówkę najchętniej wybierze firanki albo wąskie zakamarki — ja kiedyś znalazłam przypadkowego gościa za obrazem na ścianie. Jeśli chcesz go prędko wyprosić, złap go w bezpieczną dla niego i dla Ciebie pułapkę z kartonika. Pilnuj przy tym, aby mu nie przytrzasnąć skrzydeł albo stóp.
Krok 4: Wypuść nietoperza.
Jeśli udało Ci się złapać nietoperza (krok 3), a wciąż jest noc, wypuść go na zewnątrz (instrukcja poniżej). Jeśli jest dzień — przytrzymaj go w pudełku do wieczora, jednak upewnij się, że są w nim otwory i zwierzę może swobodnie oddychać (jeśli jest kartonowe — nie trzeba robić dziur, w plastikowym — trzeba). Niech Ci tylko nie przyjdzie do głowy, żeby dziurawić pudełko z nietoperzem w środku! Można wypuścić go również w dzień, ale wtedy istnieje ryzyko, że zdezorientowany znowu wleci w nieodpowiednie miejsce lub padnie ofiarą drapieżnika, dlatego przetrzymaj go w bezpiecznym miejscu w cieniu do wieczora.
Jak wypuścić nietoperza? Najlepiej postawić otwarte pudełko z nietoperzem na boku, na wysokości co najmniej 1 metra (np. na parapecie, meblu ogrodowym itp.). Można też „wysadzić” pasażera na pień drzewa. Nie odkładaj go na ziemię! Dlaczego?
Nietoperze nie mają takich nóg jak ptaki, które pozwalałyby im rozpędzić się przed startem z ziemi. Startują, „rzucając się” z pewnej wysokości, dlatego odkładanie ich na ziemię nie ma sensu. W dodatku na ziemi może go szybko namierzyć drapieżnik (najczęściej kot).
Krok 5: A jeśli nie mam pudełka?
Jeśli już naprawdę nie masz innej opcji, jak złapać nietoperza rękami — koniecznie zabezpiecz ręce. Załóż rękawiczki, których nie będzie w stanie przegryźć, np. ogrodnicze lub galanteryjne. W ostateczności weź go delikatnie przez kawałek grubszej tkaniny (np. ścierkę lub ręcznik). Uważaj przy tym, aby nie zrobić mu krzywdy.
Krok 6: Znalazłem nietoperza zimą — co robić?
Jeżeli na dworze jest zimno lub panuje mróz, nie wypuszczaj nietoperza na zewnątrz, bo może się to dla niego tragicznie skończyć. Zastosuj się do instrukcji z kroku 7.
Krok 7: Ranny nietoperz — co robić?
Jeśli nietoperz jest osłabiony, ranny lub niezdolny do lotu albo znalazłeś go zimą, przekaż go specjalistom. Poniżej znajdziesz kilka kontaktów:
- Całodobowa nietoperzowa linia alarmowa PTOP Salamandra: 604 83 6583 lub [email protected].
- Grupa na Facebooku „Ptaki i nietoperze w budynkach” — zadaj pytanie. Specjaliści zazwyczaj reagują tego samego dnia.
- Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Nietoperzy publikuje kontakty do specjalistów, z którymi można się skontaktować w wyjątkowych sytuacjach.
Jeśli potrzebujesz więcej informacji, zajrzyj tutaj:
Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra”
Towarzystwo przyrodnicze „Bocian”
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach
Możesz też obejrzeć wartościowe filmy:
Podsumowanie
Mam nadzieję, że udało mi się przekazać Ci najważniejsze informacje. Wiesz już, że trzeba zachować spokój, otworzyć okna i pozwolić nietoperzowi odnaleźć drogę na zewnątrz. W przypadku nietoperza znalezionego zimą lub rannego warto skontaktować się z ekspertami, którzy pomogą zapewnić mu właściwą opiekę.
Nietoperze odgrywają ważną rolę w ekosystemie, są pożyteczne i absolutnie nieszkodliwe. Wszystkie nietoperze w Polsce znajdują się pod ochroną — mam nadzieję, że to wystarczające powody, abyś pomógł swojemu nietoperzowi i potraktował to spotkanie jak sympatyczną przygodę.
Jeśli masz jeszcze wątpliwości, odpowiadamy na trzy częste pytania.
Czy mogę dotknąć nietoperza?
Najlepiej nie dotykaj go gołymi rękami. Jeśli musisz go przenieść, załóż grube rękawiczki, których nie będzie w stanie przegryźć, albo użyj grubszej tkaniny, na przykład ręcznika. Uważaj, żeby nie zrobić mu krzywdy.
Ile czasu można go trzymać?
Jeśli jest dzień, przetrzymaj nietoperza w bezpiecznym, zacienionym miejscu do wieczora. W kartonowym pudełku nie trzeba robić otworów, ale plastikowe pudełko musi zapewniać mu swobodny dostęp powietrza. Nie rób otworów w pudełku, gdy zwierzę jest w środku.
Co, jeśli mnie ugryzł?
Nie bagatelizuj ugryzienia. Umyj ranę i skontaktuj się z lekarzem, a także przeczytaj informacje w artykule o wściekliźnie.
Zainteresowały Cię nietoperze? Piszę o nich regularnie — zapisz się na newsletter.
Disclaimer, czyli jak korzystałam z AI przy pisaniu tego tekstu.
Przejrzystość i uczciwość są dla mnie ważne, dlatego informuję Cię, że przy pisaniu wykorzystałam asystenta AI do poprawy gramatyki, interpunkcji i płynności gotowego tekstu. Dodatkowo AI pomogła mi wyszukać zdjęcia ilustrujące tekst oraz stworzyć kod HTML do publikacji tekstu na blogu.
